Chào các bạn, hôm nay tôi lại mang đến một câu chuyện khá “nóng” trong giới xây dựng và tài chính mà tôi vừa cập nhật được. Đó là câu chuyện về Tổng công ty Xây dựng Hà Nội – CTCP (Hancorp). Nếu bạn nào hay theo dõi mảng đầu tư công và các doanh nghiệp Nhà nước thì chắc hẳn không lạ lẫm gì cái tên này. Tuy nhiên, bản báo cáo mới nhất từ Kiểm toán Nhà nước (KTNN) về tình hình tài chính năm 2024 của Hancorp thực sự khiến tôi phải dừng lại suy ngẫm vì có quá nhiều vấn đề tồn đọng.
Câu chuyện tại Công ty mẹ: Nợ cũ chưa xong, nợ mới lại tới
Đầu tiên, hãy cùng tôi nhìn vào bức tranh tại công ty mẹ Hancorp. Các bạn biết đấy, trong kinh doanh, việc quản lý dòng tiền và công nợ giống như mạch máu của cơ thể vậy. Thế nhưng, theo KTNN, mạch máu này tại Hancorp đang có dấu hiệu “tắc nghẽn” nghiêm trọng. Tôi thấy khá bất ngờ khi việc phân loại, đối chiếu và xác nhận các khoản nợ phải thu, phải trả tại đây vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.
Nợ đọng kéo dài và bài toán trích lập dự phòng
Nhiều khoản công nợ tại đây không chỉ đơn giản là chậm thanh toán, mà nó còn tồn đọng kéo dài, vướng mắc và thậm chí là… không thống nhất được số liệu giữa các bên. Các bạn thử tưởng tượng xem, một doanh nghiệp lớn mà con số nợ nần cứ mập mờ thì làm sao quản lý hiệu quả được? Chính vì thế, Kiểm toán Nhà nước đã phải lên tiếng yêu cầu Hancorp khẩn trương áp dụng các biện pháp mạnh tay để thu hồi nợ. Đặc biệt, tôi thấy KTNN nhấn mạnh việc phải rà soát để trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi. Nếu trong quá trình này mà phát hiện ra sai phạm, việc xử lý theo pháp luật là điều tất yếu để tránh gây thất thoát vốn Nhà nước.
Đầu tư không hiệu quả và nỗi lo lỗ lũy kế
Một điểm nữa khiến tôi trăn trở là tình hình đầu tư vốn của Hancorp qua các thời kỳ. KTNN đánh giá là đầu tư không hiệu quả. Có những doanh nghiệp mà Hancorp rót vốn vào hiện đang có mức lỗ lũy kế rất lớn, thậm chí đã dừng hoạt động. Tôi tự hỏi, số vốn Nhà nước nằm ở đó bao nhiêu năm qua đã đi về đâu?
KTNN đã yêu cầu Hancorp phải giám sát chặt chẽ hơn thông qua người đại diện phần vốn, đồng thời phải nhanh chóng trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án tái cơ cấu và thoái vốn giai đoạn 2021-2025 và tầm nhìn 2026. Đây là bước đi sống còn để bảo toàn những gì còn lại của nguồn vốn công.
Các công ty con và những con số “vượt rào” khó hiểu
Không chỉ dừng lại ở công ty mẹ, các “vòi bạch tuộc” là những công ty con cũng khiến tôi phải lắc đầu khi đọc báo cáo. Cụ thể là tại Công ty Xây dựng số 1 Hà Nội và Công ty Xây dựng và Thương mại Hancorp 1.
Con số 37,9 tỷ đồng thanh toán vượt tỷ lệ
Tại Công ty Xây dựng số 1 Hà Nội, tôi thấy có một chi tiết rất đáng chú ý: đơn vị này đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán cho một số công trình vượt tỷ lệ giao khoán theo hợp đồng. Tổng số tiền cho 5 công trình này lên tới hơn 37,9 tỷ đồng. Đây không phải là con số nhỏ! Việc chi trả “thoáng” quá mức quy định như vậy rõ ràng là vi phạm nguyên tắc quản lý tài chính. Ngoài ra, việc thi công tại Chi nhánh 105 không phù hợp hợp đồng dẫn đến chậm thu hồi vốn cũng là một điểm trừ lớn.
Chưa hết đâu nhé, còn có cả chuyện nợ tạm ứng của cá nhân đã chuyển công tác nhưng vẫn chưa thu hồi được. Tôi thấy điều này phản ánh một sự lỏng lẻo trong khâu quản trị nhân sự và tài sản của doanh nghiệp.
Hancorp 1 và bài toán hàng tồn kho
Sang đến Hancorp 1, vấn đề lại nằm ở khâu kiểm kê và đánh giá hàng tồn kho cuối kỳ. Việc không đối chiếu nợ phải trả một cách minh bạch khiến bức tranh tài chính trở nên mờ mịt. KTNN cũng đã yêu cầu đơn vị này phải quyết liệt hơn trong việc thu hồi nợ tồn đọng lâu ngày. Tôi thực sự hy vọng những kiến nghị này sẽ được thực hiện nghiêm túc thay vì chỉ nằm trên giấy tờ.
Xử lý trách nhiệm: Không thể chỉ là kiểm điểm rút kinh nghiệm
Điều quan trọng nhất trong báo cáo lần này mà tôi muốn nhấn mạnh với các bạn, đó là KTNN kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm tập thể và cá nhân có liên quan. Trong bối cảnh chúng ta đang siết chặt kỷ cương quản lý tài sản công, việc để xảy ra tình trạng nợ xấu, lỗ lớn và quản lý lỏng lẻo tại một tổng công ty lớn như Hancorp cần được làm rõ.
Tôi cho rằng, việc xử lý trách nhiệm cá nhân là cần thiết để tạo tính răn đe. Chúng ta không thể cứ để tình trạng “cha chung không ai khóc” với nguồn vốn của Nhà nước. Hy vọng rằng sau đợt kiểm toán này, Hancorp sẽ có một cuộc thay đổi thực sự mạnh mẽ, từ tư duy quản lý đến hành động thực tế để lấy lại niềm tin và bảo toàn được nguồn lực quý giá của quốc gia.
Các bạn nghĩ sao về tình trạng này của Hancorp? Liệu việc tái cơ cấu có giúp họ “vượt cạn” thành công? Hãy cùng tôi theo dõi những diễn biến tiếp theo nhé!
