Doanh nghiệp dùng hai sổ sách: Hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng
Chào các bạn, gần đây tôi vừa đọc được một thông tin khiến không ít người phải giật mình về tính minh bạch trong kinh doanh. Tại buổi họp báo thường kỳ quý I mới đây, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã thẳng thắn lên tiếng về vấn đề doanh nghiệp duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán.
Theo tôi, đây không chỉ đơn thuần là lỗi kỹ thuật mà là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Việc các công ty “lách luật” bằng cách dùng một sổ để kinh doanh thực tế và một sổ để báo cáo cơ quan nhà nước chính là dấu hiệu của việc gian lận thuế. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn làm méo mó cả môi trường kinh doanh lành mạnh. Nguy hiểm hơn, chiêu trò này ngày càng tinh vi khiến việc phát hiện bằng mắt thường trở nên cực kỳ khó khăn.
Tại sao doanh nghiệp lại “liều lĩnh” như vậy?

Tôi đã tự hỏi tại sao họ lại bất chấp rủi ro để làm điều này? Theo phân tích từ cơ quan thuế, nguyên nhân đến từ nhiều phía:
- Động cơ tối đa hóa lợi nhuận: Ai cũng muốn giảm nghĩa vụ thuế để giữ lại nhiều tiền hơn.
- Tư duy “trốn được cứ trốn”: Nhiều đơn vị cho rằng hành vi này khó bị phát hiện và sẵn sàng đánh đổi đạo đức kinh doanh lấy lợi ích trước mắt.
- Nhận thức sai lệch: Họ coi thường các rủi ro pháp lý cho đến khi bị “sờ gáy”.
Cục Thuế tung “vũ khí” mới: Big Data và AI vào cuộc
Để đối phó với tình trạng này, cơ quan thuế không còn kiểm tra thủ công như trước nữa đâu nhé! Tôi thấy ngành thuế đang chuyển mình rất mạnh mẽ. Họ đã yêu cầu các đơn vị cung cấp phần mềm kế toán báo cáo danh sách khách hàng để rà soát. Đặc biệt, từ tháng 4/2026, cơ quan thuế sẽ sử dụng Big Data (dữ liệu lớn) và AI (trí tuệ nhân tạo) để phân tích rủi ro.
Cứ thử tưởng tượng xem, khi doanh thu biến động bất thường hoặc biên lợi nhuận thấp một cách vô lý, hệ thống AI sẽ ngay lập tức “bật đèn đỏ”. Ngoài ra, việc kiểm soát chặt dòng tiền qua ngân hàng và hạn chế thanh toán tiền mặt cũng là bước đi then chốt để bịt kín các kẽ hở gian lận.
Hơn 400 doanh nghiệp “nghìn tỷ” nhưng vẫn… lỗ
Đây mới là con số gây sốc nhất: Hiện có hơn 400 doanh nghiệp dù đạt mức doanh thu trên 1.000 tỷ đồng/năm nhưng báo cáo tài chính vẫn ghi nhận lỗ. Các bạn thử nghĩ xem, một công ty quy mô nghìn tỷ mà thua lỗ kéo dài, nhưng vẫn mở rộng quy mô, tăng vốn ầm ầm thì có vô lý không?
Chính sự bất hợp lý này đã đặt ra dấu hỏi lớn về tính trung thực. Hiện tại, Cục Thuế đã lập danh sách các doanh nghiệp “lỗ liên tiếp 2 năm” để đưa vào kế hoạch kiểm tra chuyên đề trong năm 2026. Với tôi, đây là động thái rất quyết liệt và cần thiết để tạo sự công bằng cho tất cả những doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Hy vọng rằng với việc siết chặt quản lý, những “chiêu trò” trốn thuế sẽ sớm bị loại bỏ, để môi trường kinh doanh tại Việt Nam ngày càng minh bạch và phát triển hơn. Các bạn nghĩ sao về vấn đề này? Hãy để lại ý kiến cho tôi biết nhé!


